Bij veel organisaties roept een VCA-audit spanning op. Niet omdat men onveilig wil werken, maar omdat in de praktijk vaak blijkt dat veiligheid anders wordt toegepast dan op papier is vastgelegd.
Als auditor zie ik bij VCA-audits steeds dezelfde afwijkingen terugkomen. In deze blog zet ik de vijf meest voorkomende VCA-afwijkingen op een rij, inclusief praktische tips om ze te voorkomen.
1. Taak Risico Analyse (TRA): aanwezig, maar niet toegepast
De meest voorkomende afwijking bij een VCA-audit is een TRA die niet taak- of locatiegericht is. Vaak gaat het om standaardformulieren die ooit zijn opgesteld, maar niet worden aangepast aan de daadwerkelijke werkzaamheden.
Veelgehoorde signalen:
-
De TRA is niet besproken met het team
-
Medewerkers kennen de risico’s onvoldoende
-
Wijzigingen in de werksituatie zijn niet verwerkt
Zo voorkom je dit:
Gebruik de TRA waarvoor deze bedoeld is: voorafgaand aan de klus, samen met de uitvoerende medewerkers.
2. Toolboxmeetings onvoldoende geborgd
Toolboxmeetings worden vaak wel gehouden, maar niet aantoonbaar vastgelegd. Zonder planning, registratie en opvolging kan een auditor niet beoordelen of toolboxmeetings structureel plaatsvinden.
Veelgemaakte fouten:
-
Ontbrekende of onvolledige presentielijsten
-
Onderwerpen sluiten niet aan op actuele risico’s
-
Actiepunten worden niet opgevolgd
Tip:
Koppel toolboxonderwerpen aan de RI&E, incidentmeldingen en seizoensgebonden risico’s.
3. VCA-certificaten niet op orde
Een klassieke afwijking: medewerkers of onderaannemers zonder geldig VCA Basis of VCA VOL. Dit komt vooral voor bij tijdelijke krachten en ingehuurd personeel.
De auditor kijkt naar:
-
Geldigheid van certificaten
-
Overzicht en borging
-
Toepassing in de praktijk
4. RI&E niet actueel
Een RI&E die jaren geleden is opgesteld en niet is bijgewerkt, leidt vrijwel altijd tot een afwijking.
Aandachtspunten:
-
Nieuwe werkzaamheden, machines of stoffen
-
Verkeerde branche-RI&E of niet (periodiek) getoetst
-
Veranderingen in organisatie of werkwijze
Een RI&E is geen document voor de kast, maar een levend instrument.
5. Incidenten worden niet geregistreerd
Bijna-ongevallen (“near misses”) worden vaak niet vastgelegd, terwijl juist daar belangrijke leermomenten in zitten.
De auditor verwacht:
-
Registratie van incidenten
-
Oorzakenanalyse
-
Vastgelegde corrigerende maatregelen
Conclusie
Wie veiligheid praktisch, begrijpelijk en toepasbaar maakt, voorkomt niet alleen auditafwijkingen, maar creëert vooral een veiligere werkomgeving.